Pap Smear vs HPV Test: Apa Beza dan Bila Perlu Buat Saringan?

Apakah perbezaan Pap smear dan HPV test? Pap smear memeriksa sel pada pangkal rahim (serviks) untuk mengesan perubahan yang tidak normal, manakala HPV test mengesan jangkitan jenis human papillomavirus (HPV) berisiko tinggi yang berkaitan dengan kanser serviks. Kedua-duanya digunakan untuk saringan kesihatan serviks, tetapi perkara yang dikesan adalah berbeza.

Jika anda sedang mempertimbangkan saringan kanser serviks di Seremban 2, memahami perbezaan ini boleh membantu anda berbincang dengan doktor tentang ujian yang sesuai berdasarkan umur, sejarah kesihatan dan keputusan saringan terdahulu.

Apakah itu Pap smear?

Pap smear, juga dikenali sebagai Pap test atau ujian sitologi serviks, merupakan pemeriksaan untuk mengenal pasti perubahan sel pada pangkal rahim. Sesetengah perubahan sel mungkin memerlukan pemantauan atau pemeriksaan lanjut kerana boleh berkembang menjadi keadaan prakanker jika tidak ditangani.

Semasa pemeriksaan, petugas kesihatan biasanya menggunakan alat yang dipanggil spekulum untuk melihat serviks, kemudian mengambil sampel sel menggunakan berus khas. Sampel dihantar untuk dianalisis di makmal.

Pap smear bukan ujian yang mengesan semua jenis jangkitan kelamin, dan keputusan normal tidak bermaksud seseorang bebas daripada semua masalah ginekologi.

Apakah itu HPV test atau ujian HPV DNA?

HPV test digunakan untuk mengesan jenis HPV berisiko tinggi yang boleh menyebabkan perubahan pada sel serviks. Jangkitan HPV adalah biasa dan kebanyakannya dikawal oleh sistem imun badan, tetapi jangkitan berisiko tinggi yang berterusan boleh meningkatkan risiko perubahan prakanker.

Ujian HPV DNA boleh menggunakan sampel yang diambil oleh petugas kesihatan. Bagi program dan kaedah ujian tertentu, persampelan sendiri (self-sampling) juga boleh digunakan.

Keputusan HPV positif tidak bermaksud seseorang menghidap kanser serviks. Doktor akan menilai sama ada ujian tambahan atau pemeriksaan susulan diperlukan.

Perbezaan Pap Smear vs HPV Test

Perkara	Pap Smear	HPV Test
Apa yang dikesan?	Perubahan sel serviks yang tidak normal.	HPV berisiko tinggi yang berkaitan dengan kanser serviks.
Tujuan	Mengenal pasti perubahan sel yang mungkin memerlukan susulan.	Mengesan jangkitan berisiko tinggi sebelum atau bersama perubahan sel.
Pengambilan sampel	Sampel sel serviks oleh petugas kesihatan.	Sampel serviks atau faraj, bergantung pada kaedah ujian.
Keputusan tidak normal	Mungkin menunjukkan perubahan sel yang perlu dinilai.	Menunjukkan HPV berisiko tinggi dikesan, bukan diagnosis kanser.
Susulan	Bergantung pada jenis perubahan sel dan sejarah saringan.	Bergantung pada jenis HPV, keputusan lain dan faktor risiko.

Kedua-dua ujian boleh digunakan dalam penjagaan kesihatan serviks, tetapi tidak semestinya perlu dilakukan serentak. Pemilihan kaedah saringan hendaklah berdasarkan garis panduan dan penilaian klinikal.

Umur berapa wanita perlu menjalani saringan serviks di Malaysia?

Menurut garis panduan saringan kanser serviks Kementerian Kesihatan Malaysia, ujian HPV disarankan untuk wanita yang aktif secara seksual berumur 30 hingga 65 tahun. Wanita yang berumur kurang daripada 30 tahun boleh ditawarkan saringan sitologi seperti Pap smear apabila sesuai.

Bagi individu yang layak menjalani saringan HPV dan mendapat keputusan negatif, selang saringan yang dinyatakan dalam garis panduan ialah lima tahun. Untuk saringan sitologi, jadualnya berbeza dan boleh melibatkan pemeriksaan awal tahunan sebelum diteruskan pada selang yang lebih panjang jika keputusan normal.

Walau bagaimanapun, sejarah keputusan tidak normal, masalah imuniti, HIV, rawatan serviks terdahulu atau faktor klinikal tertentu boleh mengubah jadual saringan. Wanita yang berumur lebih 65 tahun tetapi tidak pernah menjalani saringan rutin juga perlu mendapatkan nasihat tentang pilihan yang sesuai.

Bagaimana persediaan sebelum Pap smear atau HPV test?

Untuk mendapatkan sampel yang sesuai, pesakit boleh mengambil langkah berikut:

• Semak tarikh haid. Jika sedang mengalami haid, hubungi klinik untuk menentukan sama ada pemeriksaan perlu dijadualkan semula.
• Elakkan hubungan seksual melalui faraj dalam tempoh kira-kira 48 jam sebelum saringan jika diarahkan oleh klinik.
• Elakkan penggunaan ubat, krim atau pencuci dalaman faraj sebelum pemeriksaan, kecuali atas arahan petugas kesihatan.
• Maklumkan jika sedang hamil, mempunyai masalah kesihatan tertentu atau pernah mendapat keputusan Pap smear atau HPV test yang tidak normal.
• Bawa keputusan saringan terdahulu jika ada untuk membantu doktor menentukan langkah seterusnya.

Persediaan mungkin berbeza mengikut kaedah persampelan dan protokol makmal. Jika anda terlupa mengikuti arahan, beritahu klinik dan jangan menyembunyikan maklumat tersebut.

Adakah pemeriksaan Pap smear menyakitkan?

Sesetengah wanita mungkin berasa tekanan atau ketidakselesaan ketika spekulum dimasukkan dan sampel diambil. Tahap keselesaan berbeza mengikut individu. Pemeriksaan biasanya ringkas, tetapi petugas kesihatan boleh menerangkan setiap langkah dan membantu menyesuaikan prosedur.

Anda boleh memberitahu petugas kesihatan jika berasa sakit, cemas atau memerlukan pemeriksaan dihentikan sementara. Anda juga boleh bertanya tentang petugas wanita atau kehadiran pendamping pemeriksaan, tertakluk pada ketersediaan klinik.

Apakah maksud keputusan Pap smear atau HPV test tidak normal?

Keputusan Pap smear yang tidak normal bermaksud terdapat perubahan pada sel serviks yang perlu ditafsirkan mengikut kategorinya. Keputusan HPV positif pula menunjukkan jangkitan HPV berisiko tinggi telah dikesan.

Kedua-duanya tidak secara automatik bermaksud kanser. Doktor mungkin mencadangkan ujian susulan, sitologi tambahan, kolposkopi atau pemeriksaan lain, bergantung pada keputusan dan tahap risiko.

Jangan abaikan keputusan yang memerlukan susulan, walaupun anda berasa sihat. Kanser serviks pada peringkat awal dan perubahan prakanker mungkin tidak menyebabkan gejala.

Bila perlu berjumpa doktor tanpa menunggu saringan rutin?

Saringan serviks bertujuan mengesan risiko atau perubahan awal pada individu yang tidak semestinya mempunyai simptom. Jika anda mengalami pendarahan selepas hubungan seksual, pendarahan antara haid, pendarahan selepas menopaus atau keputihan yang tidak normal dan berterusan, dapatkan pemeriksaan doktor.

Gejala tersebut boleh mempunyai pelbagai punca dan tidak semestinya kanser. Namun, ia memerlukan penilaian klinikal dan tidak wajar hanya ditangani dengan menunggu ujian saringan rutin. Jika pendarahan sangat banyak atau disertai pengsan atau keadaan serius, dapatkan rawatan kecemasan.

Bagaimana dengan vaksin HPV?

Vaksin HPV membantu melindungi daripada jangkitan jenis HPV tertentu yang boleh menyebabkan kanser. Namun, vaksinasi tidak menggantikan saringan serviks apabila seseorang memenuhi kriteria saringan.

Wanita yang telah menerima vaksin HPV masih perlu mengikuti nasihat saringan berdasarkan umur dan faktor risiko masing-masing.

Pap smear dan HPV screening di Klinik Medikaseh, Seremban 2

Klinik Medikaseh di S2 Heights, Seremban 2 menyenaraikan Pap smear dan HPV screening dalam perkhidmatan kesihatan wanita (Women's Health). Pemilihan pemeriksaan, kesesuaian dan keperluan susulan bergantung pada penilaian doktor.

Ingin mengetahui pilihan saringan serviks yang sesuai? Hubungi Klinik Medikaseh untuk mengesahkan jenis ujian, persediaan, ketersediaan dan urusan temujanji. Anda boleh berbincang secara sulit dengan doktor tentang sejarah saringan serta sebarang kebimbangan kesihatan wanita.

Soalan lazim tentang Pap smear dan HPV test (FAQ)

1. Pap smear dan HPV test sama atau berbeza?

Berbeza. Pap smear memeriksa perubahan sel serviks, manakala HPV test mengesan jenis virus HPV berisiko tinggi yang berkaitan dengan perubahan tersebut.

2. Perlu buat kedua-dua ujian sekali?

Tidak semestinya. Dalam banyak situasi, HPV DNA digunakan sebagai ujian saringan utama. Doktor akan menentukan sama ada sitologi tambahan atau pemeriksaan lain diperlukan.

3. HPV positif bermaksud saya ada kanser?

Tidak. Keputusan positif menunjukkan HPV berisiko tinggi dikesan, tetapi bukan pengesahan kanser. Langkah susulan bergantung pada keputusan dan faktor risiko.

4. Berapa kerap perlu buat Pap smear atau HPV test?

Ia bergantung pada jenis ujian, umur dan sejarah kesihatan. Garis panduan Malaysia menyatakan selang lima tahun bagi individu yang layak dan mendapat keputusan HPV negatif, tetapi jadual berbeza mungkin diperlukan untuk keadaan tertentu.

5. Boleh buat Pap smear ketika haid?

Ia bergantung pada keadaan pendarahan dan jenis pemeriksaan. Sebaiknya hubungi klinik jika tarikh temujanji bertepatan dengan haid supaya petugas kesihatan boleh menasihatkan sama ada perlu menukar tarikh.

6. Kalau sudah ambil vaksin HPV, masih perlu buat saringan?

Ya, jika anda memenuhi kriteria saringan. Vaksin HPV tidak memberikan perlindungan terhadap semua jenis HPV yang boleh menyebabkan kanser serviks.

Nota kesihatan: Maklumat ini bertujuan untuk pendidikan umum dan tidak menggantikan konsultasi, diagnosis atau rawatan doktor. Garis panduan saringan dan kesesuaian ujian perlu dinilai mengikut keadaan kesihatan individu.